Bilim yolunu açan kadınlardan kız çocuklarına: Rol modelinizi bulun

Kübra Köklü / Haber Merkezi - Kadınların ve kız çocuklarının bilimsel çalışmalara tam ve eşit katılımını desteklemek amacıyla bugün 11 Şubat Uluslararası Bilimde Kadın ve Kız Çocukları Günü olarak kutlanıyor. Bu özel gün dolayısıyla Milliyet’e konuşan bilim kadınları, yaşadıkları zorlukları ve deneyimlerini paylaşarak kız çocuklarına bilim yolunda rehberlik edecek mesajlar verdi. ‘Yılmadan çalışın’ Behçet hastalığına yönelik öncü çalışmalarıyla tanınan İÜ-Cerrahpaşa Öğretim Üyesi Prof. Dr. Gülen Hatemi “Sevdiğiniz konularda, hedeflerinizi yüksek tutarak yılmadan çalışmalar yapın. Her işe ‘Ben bunu yapabilirim’ diye başlayın. Hayat içinde yolunda gitmeyen, beklenmedik şekilde sonuçlanan olaylar her zaman olacaktır. Bunlardan ders çıkarıp devam etmeniz çok önemli” dedi. Üst kademede yoklar Hematoloji alanında yaptığı araştırmalarla TÜBİTAK Hizmet Ödülü alan İstinye Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden Prof. Dr. Meral Beksaç ise “Meslek yaşantım boyunca beceri ve zamanı kullanma açısından cinsiyetimin olumsuz bir etkisini görmedim. Ama yönetici olmak isteseydim aynı cevabı veremezdim. Üniversite akademik kadrolarında kadın akademisyen hakimiyetine ek olarak, tıp fakültelerinde de kız öğrenci sayısının hakimiyeti dikkat çekici. Ancak rektörlük ve üstü yönetimde kadınların aynı oranlarda bulunmadığını görüyoruz. Kendilerine rol modelleri seçmelerini, ailelerini de bu yarışa dahil etmelerini öneririm” diye konuştu. ‘Merakınızı bastırmayın’ Artırılmış gerçeklik ve yapay zekâ tabanlı öğretim teknolojileri üzerine geliştirdiği projesiyle Üstün Başarılı Genç Bilim İnsanı Ödülü alan Atatürk Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Rabia Meryem Yılmaz, erkek meslektaşlarına kıyasla aynı başarıyı kazanmak için daha fazla çaba sarf ettiğini belirterek çocuklara şu önerilerde bulundu: Merakınızı bastırmayın. ‘Çok soru soruyorsun’ denildiğinde geri adım atmayın. Bilim, tam da o sorularla ilerler. Matematik, fizik, kodlama, yapay zekâ, mühendislik gibi zor görünen alanlardan özellikle kaçmayın. Küçük bir uygulama yazın, deney yapın, proje geliştirin. Bilim fuarına katılın, bir yarışmaya başvurun. Üretmek insana güç verir. Daha fazla çalışmanız, daha görünür olmanız, kendinizi daha net ifade etmeniz gerekebilir. Ama bu zorluklar sizi yavaşlatmak zorunda değil. ‘Hatadan korkma, bilim mutfakta, sokakta’ TÜBA Genç Akademi Üyesi ve Koç Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Seda Keskin Avcı da bilimsel kariyerinde kadın olmanın zorluğuna ilişkin “Dünyanın her yerinde çalışan tüm kadınların karşılaştığı ortak bir gerçek: Ev ile iş arasındaki dengeyi kurmak. Annelik ile bilim insanı olma kimliği arasında sürekli bir vicdan muhasebesi yaşarım. Evdeyken laboratuvarı, laboratuvardayken kızımı düşünürüm” ifadelerini kullandı. Kız çocuklarına önerilerde bulunan Avcı şunları söyledi: “Merakını asla küçümseme. ‘Neden?’, ‘Nasıl?’ soruları bilimin yakıtıdır. Hata yapmaktan korkma. Bilimde hatalar başarısızlık değil, veridir. Tuttuğum defterlerim planladığımız gibi gitmeyen deney ve hesaplamalarla dolu ama bugün bildiklerimin çoğunu o zamanki hatalardan öğrendiklerime borçluyum. Kendine rol modeller bul, yolunu aydınlatacak, sana ışık olacak, seni destekleyecek ve yüreklendirecek kişileri etrafında tut. Onları dinlerken duyduklarını kendi süzgecinden geçir ki kendi doğrunu bulasın. Gökyüzüne bak, bir yaprağı incele, mutfakta bir karışım hazırla. Bilimin en güzel laboratuvarı doğada, mutfakta, sokakta...”